Kordyceps, inaczej maczużnik chiński (łac. Cordyceps sinensis, chiń. Dong Chong Xia Cao), od wieków stosowany jest w tradycyjnych systemach medycznych Tybetu, Nepalu, Chin czy Japonii.
Od tysiącleci wykorzystuje się go do przygotowania remedium na osłabienie i obniżone libido, choroby serca, nerek i płuc. Właściwie jest to sproszkowany owocnik grzyba Cordyceps sinensis wraz ze zmumifikowaną larwą, w której ów grzyb pasożytował. Zarówno gatunek Cordyceps sinensis, jak i jego gospodarz – ćma z rodziny Thitarodes, występują endemicznie na Wyżynie Tybetańskiej.
Przez plemiona nomadów wykorzystywany był jako środek dodający sił i regenerujący – podnosił wydolność fizyczną i wzmacniał odporność na niekorzystne warunki klimatyczne.
W warunkach naturalnych owocniki grzyba zbierane są powyżej 3000 m n.p.m. w Qinghai w Tybecie i Dolpo w górach Nepalu.Obecnie grzyby z rodzaju Cordyceps uzyskuje się z anamorficznych grzybni hodowanych w bioreaktorach.
Co o nim mówi medycyna chińska?
W medycynie chińskiej należy do grupy toników Yang, w związku z czym stosowany przy niedoborze Yang Nerek, z którego wynikają takie zaburzenia jak impotencja, bolesność i słabość dolnej części pleców oraz kończyn dolnych.
Jednocześnie odpowiada na niedobór Jing i Yin Nerek. Oznacza to, że tonizuje nerki, jednocześnie wzmacniając Yang i chroniąc Jing.
Ponadto odżywia Yin Płuc, transformuje śluz i zatrzymuje krwawienia, mając zastosowanie we wzorcach takich jak: niedobór Yin Płuc z przewlekłym kaszlem i świszczeniem, wyniszczający kaszel, gdzie odkrztuszana wydzielina jest podbarwiona krwią, astma z powodu niedoboru Nerek i Płuc.
W ogólnym rozumieniu tonizuje zarówno Yang, jak i Yin, a także Jing (esencję) i Wei Qi (odporność). Posiada przypisany smak słodki i neutralną (a w niektórych źródłach ciepłą) naturę termiczną. Dociera w działaniu głównie do systemów Płuc i Nerek.
A nauka zachodnia?
Uważa się, że aktywne składniki grzybów z tego rodzaju włączają się w szlaki komunikacji komórkowej. Producenci preparatów zawierających grzyby Cordyceps powszechnie przypisują im działanie stymulujące metabolizm, a także zwiększające liczbę cząsteczek ATP (nośników energii) i cAMP (przekaźników międzykomórkowych).
Za najważniejsze funkcje tego grzyba uznaje się działanie immunostymulujące i działanie przeciwnowotworowe. Ekstrakt wodny z Cordyceps zwiększa wydajność płuc i wykorzystanie tlenu (przyspiesza adaptację komórek do niskiego stężenia tlenu). Według ogólnie dostępnych informacji, ekstrakt jest skuteczny w leczeniu zapalenia oskrzeli, astmy, przewlekłej obsturacyjnej choroby płuc. Reguluje poziomu glukozy we krwi, pobudza syntezę testosteronu. Nukleozyd kordycepina i ergosterol mają działanie przeciwnowotworowe. Kordycepinie (3’dATP) przypisuje się silne działanie antyoksydacyjne i przeciwcukrzycowe. Kwas kordycepinowy zwiększa odporność i metabolizm. Polisacharydy przyspieszają detoksykację, przemianę materii, działają antyoksydacyjnie i immunostymulująco.
Właściwości immunomodulujące
Udowodniono, ze wodny ekstrakt z Cordyceps sinensis aktywuje makrofagi, czyli komórki uczestniczące w mechanizmach obronnych organizmu. Natomiast wodne ekstrakty z C. sinensis i C. militaris wykazywały działanie przeciwbakteryjne wobec gronkowca złocistego.
Działanie przeciwnowotworowe
w niskich dawkach kordycepina hamuje niekontrolowany wzrost i podział komórek, podczas gdy w dużych dawkach zapobiega gromadzeniu się komórek nowotworowych w jednym miejscu. W tym badaniu wykorzystano dziko rosnące szczepy grzybów. Naukowcy uważają, że za efekt odpowiada jeden mechanizm i jedno białko. Niskie dawki hamują powstanie mRNA, a przy wyższych dawkach kordycepina bezpośrednio hamuje syntezę białek
Udowodniono, że niskie stężenie kordycepiny powoduje zatrzymanie cyklu komórkowego, a wysokie wywołało apoptozę komórek czerniaka i białaczki.
Działanie przeciwwirusowe
Kordycepina (3'dATP) jest pochodną adenozyny. Ponieważ jest do niej podobna, enzymy nie rozróżniają ich. Dlatego kordycepina uczestniczy w reakcjach syntezy kwasów nukleinowych. To powoduje przedwczesne zakończenie procesu syntezy. Większość bakterii i wirusów (w tym wirus HIV) nie mają mechanizmów naprawy kwasów nukleinowych. Wbudowanie w syntetyzowany łańcuch RNA lub DNA cząsteczki kordycepiny, która nie ma tlenu w pozycji 3’ w cząstce rybozy, dezintegruje strukturę. Taki nukleotyd nie prowadzi do powstania normalnych łańcuchów DNA i RNA, które w tej postaci nie spełniają swoich funkcji. Prawdopodobnie nie jest to jedyny mechanizm przeciwwirusowy i przeciwbakteryjny, gdyż grzyby z rodzaju Cordyceps syntetyzują szereg innych związków biobójczych (25).
Środki ostrożności
Kordycepsu nie powinny przyjmować kobiety w ciąży i karmiące, a także dzieci do 12. roku życia. Nie zaleca się łączyć go z lekami immunosupresyjnymi, antydepresyjnymi, przeciwcukrzycowymi i przeciwzakrzepowymi.
Kordyceps należy stosować z zachowaniem ostrożności u osób, u których obecne są zewnętrzne wpływy patogenne (przeziębienia, infekcje).
Mniej znane, potwierdzone badaniami fakty na temat działania kordycepsu
- może zwiększać wytrzymałość fizyczną (zwiększa produkcję adenozyny odpowiedzialnej za dostarczanie energii mięśniom),
- ma właściwości przeciwstarzeniowe (ze względu na zawartość przeciwutleniaczy),
- ma potencjalne działanie spowalniające wzrost guzów,
- może niwelować skutki uboczne terapii nowotworowych, w tym obniżenia poziomu białych krwinek,
- może wspomagać leczenie cukrzycy typu 2, obniżając poziom cukru we krwi i naśladując działanie insuliny,
- może wpływać dobroczynnie na stan serca (w Chinach jest stosowany w leczeniu arytmii serca), zmniejsza też poziom ‘złego’ cholesterolu i trójglicerydów,
- może działać przeciwzapalnie (obniżając poziom białek odpowiedzialnych za nasilanie się stanu zapalnego).
[Za: https://www.healthline.com/nutrition/cordyceps-benefits#TOC_TITLE_HDR_7]
